Odwiedzin: 99475
Święty Ojcze Onufry módl się za nami, Ikona świętego Onufrego

Artykuły
Яблочинский Листок № 2/2015
 

Chrzest Pański

 

    Chrzest Pański to święto z rzędu dwunastu wielkich świąt. Wypada 6 stycznia, który w dawnym kalendarzu staroegipskim był dniem zimowego przesilenia. Do IV w. w tym samym dniu wspominano jeszcze cztery inne wydarzenia: Boże Narodzenie, pokłon Mędrców, cud w Kanie Galilejskiej i cudowne rozmnożenia chleba. W czasach Konstantyna, zapewne już po edykcie mediolańskim, Kościół w Rzymie wprowadził osobne święto Bożego Narodzenia w dniu zimowego przesilenia wg kalendarza juliańskiego czyli 25 grudnia, co wkrótce przejęła także tradycja wschodnia.

 

    Pierwsze ikony tego święta pojawiły się już w III w i opierały się na ewangelicznym przedstawieniu tego wydarzenia. Trzydziestoletni Chrystus przychodzi nad rzekę Jordan, gdzie daje się ochrzcić przez św. Jana Chrzciciela. Tu zostaje objawiona cała Trójca Święta: Syn Boży jest chrzczony, święty Duch zstępuje w postaci gołębicy, a głos Ojca zaświadcza o Synu. Mówi o tym troparion święta: Gdy się chrzciłeś w Jordanie Panie, objawiła się chwała Świętej Trójcy: albowiem głos Ojca zaświadczył o Tobie, nazywając Cię umiłowanym Synem i Duch pod postacią gołębicy zwiastował prawdziwość słów….

    Z czasem zaczęto przedstawiać święto Chrztu Pańskiego dosyć odmiennie, zależnie od formy chrztu przyjętej w danym okresie przez określony Kościół. W Kościele Prawosławnym ikonograficzny schemat Chrztu Pańskiego ostatecznie ukształtował się w IX w. Ikona oddaje ewangeliczną relację wydarzenia lecz dorzuca kilka szczegółów zaczerpniętych z liturgii święta.

    Ikona przedstawia najczęściej wyprażony słońcem żółtoczerwony krajobraz palestyński, pagórkowaty i pozbawiony roślinności brzeg Jordanu. W centrum ikony, zanurzony w wodzie stoi Chrystus: mężczyzna w średnim wieku, z długimi, spadającymi na plecy i ramiona włosami oraz krótką brodą. Stoi w wodach rzeki Jordan z pochyloną głową na znak pokory. Jest nagi lub jedynie przepasany prześcieradłem. Artyści dokładali wszelkich starań, by ukazać bogactwo stroju władcy, gdyż przepych szat wskazywał na zasobność i potęgę. W nagości Chrystusa dostrzegamy nie kolejnego cesarza, lecz Nowego Adama, wolnego od grzechu, który to sprawił wstydliwe okrycie ciała starego Adama.

    Chrzest, baptizo – w starożytnej grece oznacza zanurzenie. Święty Jan Chrzciciel – Priedtecza (Poprzednik) chrzcił w Jordanie: Jać was chrzczę wodą ku pokucie, ale który przyjdzie po mnie, mocniejszy jest niż ja (…) ten ci was ochrzci Duchem Świętym i ogniem.

    Tedy Jezus przyszedł do Galilei do Jordanu do Jana, aby był ochrzczon od niego. A Jan mu nie dopuszczał, mówiąc: Ja mam być ochrzczon od Ciebie, a ty idziesz do mnie? A Jezus odpowiadając, rzekł mu: Zaniechaj teraz, albowiem tak się nam godzi wypełnić wszelką sprawiedliwość. Jezus zanurzając się w wodach Jordanu uświęcił Sobą i wodę, i świat, w którym się zanurzył. Woda jest tu symbolem i łona, i grobu: umiera stare, by mogło się narodzić nowe.

    Tak się dzieje w sakramencie chrztu – wstąpienia do Kościoła. Nagość Jezusa jest widomym znakiem kenozy – ogołocenia się ze wszystkiego, by zbawić ludzi. Jan Chrzciciel, stojący po lewej stronie ikony, chrzci Jezusa kładąc na jego głowie prawą rękę. Na niektórych przedstawieniach w lewej ręce Jana Chrzciciela znajduje się zwój, symbolizujący jego naukę, lub krzyż. Z prawej strony stoją modlący się aniołowie – stopnie do nieba. W rękach trzymają ręczniki, by przyjąć świeżo ochrzczonego.
    Od Chrztu rozpoczęła się działalność publiczna Jezusa – Mesjasza (Epifania – objawienie Jezusa jako Mesjasza).
   
A natychmiast, wystąpiwszy z wody, ujźrzał otworzone niebiosa i Ducha jako gołębicę i trwającego na nim. I zstał się głos z nieba: Tyś jest Syn mój miły, w tobie mi się upodobało.
    Obecność Boga Ojca przedstawiona jest za pomocą koła częściowo widocznego u góry ikony lub dłoni, Duch święty pod postacią gołębia spoczywa na głowie Jezusa. Zatem Chrzest jest również Bohojawlenijem (Teofanią): objawieniem się Trójcy Świętej.
    U stóp Jezusa w Jordanie są widoczne dwie postacie: męska, symbolizująca Jordan i żeńska, symbolizująca morze i przejście Izraelitów przez Morze Czerwone. Czasami zaznaczone jest płynięcie ryb w górę rzeki zgodnie z psalmem 114:
Morze to ujrzało i uciekło; Jordan swój bieg odwrócił.
    Chrzest Pański (Teofania) jest wielkim świętem obchodzonym 6 (19) stycznia. W wigilię święta odprawia się królewskie godziny i Liturgię świętą. W dzień święta sprawowana jest wieczernia i Liturgia święta z Wielkim Poświęceniem Wody (Wielikaja Agiasma). Od XII wieku przyjął się zwyczaj dwukrotnego święcenia wody: w przeddzień święta w cerkwi i w dniu święta, w miarę możliwości w rzece, jeziorze, morzu. Poświęcona woda ma właściwości uzdrawiające – stąd tradycja przechowywania jej w domach wiernych.

Tropar’, ton 1

 

    Wo Jordanie krieszczajusia Tiebie, Hospodi Trojczeskoje jawisia pokłonienije: Roditielew bo  hłas swidietielstwowasze Tiebie, wozlublennaho Tia Syna imienuja, i Duch w widie hołubinie, izwiestwowasze słowiesie utwierżdienije, jawlejsia, Christie Boże, i  mir proswieszczej, sława Tiebie.

    O Panie! Gdy przyjmowałeś chrzest w Jordanie, Trójcy uwielbienie zostało objawione; albowiem głos Ojca zaświadczał o Tobie, Umiłowanym Synem Cię nazywając, a Duch w postaci gołębicy potwierdzał prawdziwość (tych) słów. Chwała Tobie Chryste Boże, Który objawiłeś się i oświeciłeś świat.

Kondak, ton 4

 

    Jawiłsia jesi  dnies’  wsielenniej i swiet. Twoj, Hospodi, znamienasia na nas, w  rozumie pojuszczich Tia: priszeł  jesi i jawiłsia jesi Swiet niepristupnyj.

    Dziś objawiłeś się światu, Panie, i Twoja nauka (światłość) stała się naszą pieczęcią (oświeciła nas), tych którzy świadomie Cię opiewają: Narodziłeś się I objawiłeś, Światłości Nieprzystępna.

 

Namiestnik i bracia Monasteru św. Onufrego
w Jabłecznej składają wszystkim naszym
Parafianom oraz Przyjaciołom
najserdeczniejsze i najszczersze życzenia
dobroczynnego wpływu święta Chrztu
Pańskiego a Święta Wielka Agiasma niech
chroni nas przed wszelkim złem tego
świata.



 


Dodano: 20 stycznia 2015

Яблочинский Листок № 1/2015
 

Христос Раждается!

   W Ewangeliach nie występuje data narodzin Jezusa Chrystusa. Dzień 7 stycznia (25 grudnia wg starego stylu) wybrano nie na podstawie informacji biblijnych, lecz ze względu na rzymskie święta, które obchodzono pod koniec roku, kiedy to na półkuli północnej następuje przesilenie zimowe. Urządzano wtedy Saturnalia (ku czci Saturna – boga rolnictwa) oraz połączone święta dwóch bóstw słońca: rzymskiego Sola i perskiego Mitry. Narodziny obu bogów świętowano właśnie tego dnia, na który to dzień według kalendarza juliańskiego przypadało przesilenie zimowe.

Te pogańskie święta zaczęto chrystianizować w roku 350 gdy papież Juliusz I ogłosił 25 grudnia dniem narodzin Chrystusa. Obchody Bożego Narodzenia stopniowo wzbogacały się o inne obrzędy związane z przesileniem lub je zastępowały.

Większość symboli Bożego Narodzenia ma swoje źródło w wierzeniach pogańskich. Choinka od wieków była podczas przeróżnych świąt obwieszana świecidełkami. Ostrokrzew służył Celtom do obłaskawiania chochlików, a jemioła do praktyk okultystycznych.

Prawosławne Boże Narodzenie trwa trzy dni, ponieważ w taki sposób Kościół prawosławny podkreśla udział Trójcy Świętej w dziele zbawienia człowieka. Pierwszego dnia świętuje się narodzenie Dzieciątka Jezus w Betlejem. Drugiego czci się Najświętszą Marię Pannę, która narodzinami Jezusa połączyła ze sobą Niebo i Ziemię. Trzeciego dnia wspomina się świętego Stefana, pierwszego męczennika, który oddał życie za Chrystusa narodzonego w Betlejem i zmartwychwstałego.

Święta Bożego Narodzenia zaczynają się od dnia poprzedzającego rocznicę narodzin Jezusa – Wigilii (regionalnie: Gwiazdka). Punktem kulminacyjnym dnia jest uroczysta kolacja, do której tradycja nakazywała zasiadać po pojawieniu się na niebie pierwszej gwiazdki, na pamiątkę gwiazdy prowadzącej Trzech Króli do stajenki. Prawosławnych obowiązuje w tym dniu ścisły post, aż do kolacji wigilijnej.

W nocy z 6 na 7 stycznia wierni uczestniczą w świątecznych nabożeństwach, które są sprawowane w szczególnie uroczystej oprawie. W cerkwi znajdują się przystrojone drzewka choinkowe, które przygotowano kilka godzin wcześniej. Po nocnych nabożeństwach wierni spotykają się w rodzinnym gronie. W pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia grupy młodzieży prawosławnej zaczną kolędować niosąc gwiazdę. W ten sposób rozsławiana jest wieść o Bożym Narodzeniu oraz aktualizowana pokoleniowo tradycja dobrego odwiedzania prawosławnych w ich domach. W Monasterze w Jabłecznej kultywowana jest tradycja modlitwy kapłańskiej w domach wiernych, której dokonuje się odpowiednio wcześniej w ciągu wybranego dnia przed Świętami. Kolorem liturgicznym w okresie Bożego Narodzenia jest kolor biały.

Trzynastodniowa różnica w obchodach świąt Bożego Narodzenia przez chrześcijan wschodnich i zachodnich bierze się ze stosowania różnych kalendarzy. Duchowni prawosławni zwracają uwagę, że kalendarz juliański jest o wiele starszy od gregoriańskiego, obecnie powszechnego, i był używany w pierwszych wiekach chrześcijaństwa. Do roku 1582 termin świąt był wspólny dla wszystkich. Dopiero reforma papieża Grzegorza XIII, czyli zmiana stylu juliańskiego, którym posługuje się w liturgii Cerkiew, na styl gregoriański, wprowadziła różnicę.

Wskutek niedużych, minutowych różnic w długości roku w obu kalendarzach, które przez stulecia urosły do dni, daty stałych świąt cerkiewnych według kalendarza juliańskiego wypadają obecnie trzynaście dni później, niż u katolików. Mimo dyskusji, czy to sytuacja korzystna dla wiernych żyjących w diasporze, znaczna część prawosławnych w naszym kraju właśnie według kalendarza juliańskiego świętuje Boże Narodzenie. Cerkiew w Polsce ogłosiła w 2014 roku jako oficjalny kalendarz właśnie juliański.

W minionych latach utrudnieniem we właściwym obchodzeniu Bożego Narodzenia według kalendarza juliańskiego był brak dni ustawowo wolnych od pracy i nauki.

Od 2011 roku sytuacja jest łatwiejsza. Wigilia jest już bowiem na stałe ustawowo wolna, bo przypada w katolickie Święto Trzech Króli. 7-8 stycznia wiele szkół w północno-wschodniej Polsce korzysta z dni wolnych od nauki.

Taką możliwość daje, zmienione w 2010 roku, rozporządzenie MEN o organizacji roku szkolnego. Teraz bowiem placówki oświatowe same mają możliwość wprowadzenia dni wolnych w czasie świąt prawosławnych, a decyzja podejmowana jest na poziomie samych szkół, przez dyrektorów i rady rodziców.

Rozkład nabożeństw w święta Bożego Narodzenia:

Środa – 13.00 – Wieczernia i rozdawanie prezentów

Czwartek 10.00 – Św. Liturgia

Piątek – 9.00 – Św. Liturgia

Славите Его !!!







Dodano: 06 stycznia 2015

Яблочинский Листок № 11/2014
    

Listopad to już przedostatni miesiąc w roku kalendarzowym lecz dopiero trzeci w cerkiewnym życiu każdego wiernego. Oba te kalendarze nakładają się na siebie i oddziaływują wzajemnie, ponieważ 1 listopad to tradycyjna modlitwa na grobach – zgodnie ze świecką tradycją naszego kraju, która posiłkuje się kalendarzem gregoriańskim. W cerkiewnym kalendarzu juliańskim tego dnia (sobota) będzie dopiero 19 października. Niemniej jednak trzeba wiedzieć, że praktyczne podejście do tego szczególnego dnia w całej Polsce podyktowało w wielu parafiach prawosławnych dołączenie i tej tradycji, która jest kolejnym powodem do modlitewnej czujności oraz pamięci o naszych przodkach. Każdy modlitewny przejaw wolnej woli staje się aktem swobodnej, wolnej woli, więc jest czynem zbawiennym. Szczególnym przejawem modlitwy jest wspominanie imion naszych bliskich – w stopniu zaś najwyższym – wspominanie zmarłych. Taka modlitwa jest dla nich potrzebnym momentem kontaktu zarówno z nami, jak i z siłami Bożymi, ponieważ w czasie trwania modlitwy to właśnie oni mogą odczuć poprawę ich pozagrobowego położenia, stanu. Wiele wysokorozwiniętych kultur i cywilizacji wszelkie rozważania o człowieku wiązała z jego umiejętnością oddawania czci własnym przodkom. W świecie chrześcijańskim to modlitwa stanowi najwyższy aspekt tej czci. Nasza modlitewna pamięć kolejny raz zjednoczy pokolenia wiernych w modlitwie, ponieważ staniemy przed możliwością wspomnienia naszych bliskich i znajomych, sąsiadów i ludzi, o których jedynie słyszeliśmy – którzy odeszli do Pana.


1 listopada już od ok. godziny 8.00 na parafialnym cmentarzu będą obecni Ojcowie z Monasteru Św. Onufrego w Jabłecznej, by sprawować tradycyjne modlitwy za zmarłych. O godzinie 10.00 przy naszym wielkim krzyżu odbędzie się ogólna, powszechna Panichida, w której wspomnimy wszystkich zmarłych a święcenie grobów będzie kontynuowane zgodnie z potrzebami wiernych.

Prawosławna tradycja 1 listopada 2014 roku nazywa Sobotą Rodzicielską – czyli sobotą przed świętem wielkomęczennika Dymitra z Tesalonik (8 listopad), jest to dzień modlitwy za zmarłych. Nabożeństwo Powszechnej Panichidy będzie sprawowane także w niedzielę 2 listopada, tuż po zakończeniu Boskiej Liturgii.

5 listopada to modlitewna jedność ze św. Apostołem Jakubem bratem Pańskim. Tego dnia udamy się z życzeniami do naszych Jakubów.

Tradycja podaje, że Józef wraz ze swymi synami trudnił się wyrobem pługów, jarzm dla zwierząt pociągowych i łóżek oraz budową domów, wycinając własnoręcznie z lasu potrzebny budulec, czyli drzewa. Praca cieśli, który był jednocześnie stolarzem, budowlańcem i drwalem była bardzo ciężka i wymagała dużej siły fizycznej.

Majac ok. 20 lat Jakub się ożenił, przez co przestał być zaliczany do młodzieży (por. Kpł 27,5; Lb 1,3). Apostoł Jakub wraz z Jezusem, pozostałymi swymi braćmi i Bogurodzicą Marią był obecny jako gość na weselu w Kanie Galilejskiej.

10 listopada poprosimy o modlitewne wsparcie św. Hioba z Poczajowa, by jego święte modlitwy ogarniały także nas samych przed Bogiem.

14 listopada to święto darmo leczących śww. Kosmy i Damiana, w wielu miejscach w naszym kraju znajdują się cerkwie im poświęcone.


Niewątpliwie ważnym świętem będzie 21 listopad, gdy modlimy się do Świętego Arcystratega Michała i wszystkich świętych Mocy Niebios. W naszej klasztornej parafii Imię to jest często spotykane, więc będzie to parafialne niemalże świętowanie w gronie dużych i małych Michałów.


26 listopada to dzień modlitewnej jedności ze Świętym Janem Chryzostomem (Złotoustym) Arcybiskupem Konstantynopola, twórcą Boskiej Liturgii, którą dobrze znamy.

Dzień później, 27 (czwartek) to prazdnik modlitewnego wspominania św. Apostoła Filipa, z którego imieniem wiąże się następujący od 28 listopada post przed Bożym Narodzeniem. Cerkiew już na 40 dni przed tym ważnym wydarzeniem stara się przygotować nas do godnego przyjęcia Nowonarodzonego Chrystusa w naszych sercach. Takie jest podejście Prawosławia do pojęcia świętowania. Podobny przykład obserwujemy przed Wielkanocą, prawosławną Paschą – poprzedza ją czas Wielkiego Postu, okres niemalże najpiękniejszych a z pewnością najgłębszych uczuciowo i teologicznie, nabożeństw cerkiewnych.

29 listopad to dzień jednoczenia się w modlitwie ze Świętym Apostołem i Ewangelistą Mateuszem.

Mimo, że z nazwy liście drzew opadają w tym miesiącu, to praktycznie już ich na nich nie ma, pozostały jedynie takie, które potrzebują silnego podmuchu wiatru, by odlecieć w ostatnią podróż do użyźniania podłoża lasu. Nasza uwaga nie słabnie a kolejne święta cerkiewne użyźniają nasze serca lekkim podmuchem słonecznych promieni modlitwy za zmarłych i za żywych, za przyjaciół i innych.



Dodano: 26 pazdziernika 2014


© 2009 Monaster św. Onufrego w Jabłecznej